Mae Casglu yn ofod misol i ddawnswyr proffesiynol ac ymarferwyr symud i ddod at ei gilydd, archwilio eu crefft a dysgu gan arweinwyr diwydiant sefydledig.
Bywiogrwydd
“Mae bywiogrwydd wrth wraidd fy ngwaith; mae’n rhywbeth o risg berfformiadol, bod yn y foment, ac mae bod gyda’r foment hon yn grefft o bresenoldeb ac ymwybyddiaeth. Gallwn ei alw’n ymchwiliad byw, y weithred o greu’r ‘nawr’ hwn. A yw’n wahanol i fyrfyfyrio? Rwy’n credu hynny… Mae symudiad yn fomentwm, yn symudiad ymlaen, ac ym mhob gweithred mae rhywbeth yn newid. Mae’n weithred gyfunol. Rwy’n hoff o’r ymadrodd hwn – Rydym yn cydsynio i archwilio’r anhysbys. Byddwn yn symud, yn chwarae, yn ymateb, yn dilyn, yn gwrando, yn ymgorffori, yn sylwi… Nid yw’r hyn sy’n digwydd nesaf yn rhywbeth y gallwn ei ragweld. O ran ieithoedd coreograffig, rwy’n tynnu ar gyfoeth o ddylanwadau, o dechnegau somatig a byrfyfyrio, ysgogiadau hunan-gynhyrchiol ac offer neu gemau sy’n archwilio perthnasoedd â’n cyrff, y gofodau rhwng pobl, chwarae a gweithio gyda gwrthrychau. I mi, mae’n ymwneud â’r posibilrwydd o fywiogrwydd, o bresenoldeb. Mae fy ngwaith yn ymwneud â chreu’r amodau fel y gall bywiogrwydd ddigwydd.” – Jo Fong
Rydym am i’n gofodau fod yn gynhwysol. Mae Jo yn ymarferydd celfyddydau cynhwysol profiadol. Yn ddiweddar mae hi wedi gweithio gydag Artistiaid Dawns Anabl fel rhan o raglen ddatblygu Sadlers Wells, creodd sioe gyda 6 dyn sydd ag awtistiaeth, cynhaliodd weithdai rhyng-genhedlaeth i bobl sy’n caru symud, grŵp LGBTQAI+ Caerdydd Butterfly Soup yng Nghaerdydd, ac yn ddiweddar cychwynnodd ymgynulliadau i Artistiaid Dawns y Mwyafrif Byd-eang yng Nghymru ddod at ei gilydd i rannu, cefnogi ac ysbrydoli. Mae Jo yn ddysgwr BSL ac wedi bod yn gweithio gydag artistiaid Byddar/byddar ers 2016.
Mae’r gweithdy hwn yn gwahodd ymarferwyr dawns i ymuno. Mae’r holl ymarferion a’r offrymau yn agored a gellir mynd atynt mewn nifer o ffyrdd.
Os hoffech gael sgwrs gyda Jo neu aelodau o Casglu yn Theatr Clwyd i ddarganfod mwy, mae croeso i chi gysylltu.
Llun gan Lucas Chih Peng Kao 高智鵬
Mae Jo yn byw ger Pontypridd ac mae ei gwaith creadigol yn adlewyrchu’r angen yn y cyfnod hwn i bobl ddod at ei gilydd. Mae ei harfer artistig yn ddull esblygol, cydweithredol sy’n rhoi syniadau am berthyn neu ffurfio cymuned yn y blaen. Ymhlith ei gweithiau coreograffig allweddol y mae Ways of Being Together (2018/20) a How Shall We Begin Again? (2022/23) sy’n ymwneud â phortreadaeth, protest a rhywbeth tebyg i weddi; mae’r prosesau symud yn cydweithio â hyd at 50 o bobl ar y tro.
Fel perfformiwr mae Jo wedi gweithio gyda Rosas, Quarantine, DV8 Physical Theatre, Wendy Houstoun, Nigel Charnock ac ochr yn ochr â chyfarwyddwyr fel cyfarwyddwr symud i National Theatre Wales, Opera Cenedlaethol Cymru a Theater St Gallen.
Mae hi wedi cyflwyno gwaith ar draws y DU ac mewn gwyliau rhyngwladol ac ar hyn o bryd mae hi’n ymwneud â nifer o berfformiadau dawns, theatr a chelfyddyd fyw. Cafodd y gwaith arobryn, The Rest of Our Lives, ei greu a’i berfformio gyda’r cyfarwyddwr clown a syrcas George Orange a bydd yn mynd i Ŵyl Noordezon yn yr Iseldiroedd yr haf hwn. Perfformiad annisgwyl yw Neither Here Nor There sy’n cael ei ail-llwyfannu a’i gyflwyno eleni ochr yn ochr â’i chydweithredwr artistig ers amser maith, Sonia Hughes. Yn ddiweddar, cychwynnodd Jo brosiect newydd o’r enw No Despair; bydd yr astudiaeth yn archwilio creu gweithiau dan do ac awyr agored sy’n cynnwys cast amrywiol o chwaraewyr a symudwyr sy’n ymateb i’r cwestiwn: Beth i’w wneud yn wyneb ffasgiaeth?
Ac yna’r rhyfeddod, Lady Marmalade, a gychwynnwyd gan Sonia Hughes / Weeding Cane sy’n dod â grŵp o *fenywod at ei gilydd i archwilio eu dicter, eu galar a’u dyhead. Mae’n broses, mae’n fand!
*gan gynnwys unrhyw un sy’n anneuaidd, yn draws ac yn femme
Dysgwch fwy am Jo ar www.jofong.com
